Fundacja Wolność i Pokój

Centrum Informacji

Nasz patriotyzm, ich szowinizm? (Słowo wstępne)

Mariusz Maszkiewicz

Nasz patriotyzm ich szowinizm? (całość w formacie pdf)

Vytautas Landsbergis (Wikipedia)

Vytautas Landsbergis

Profesora Vytautasa Landsbergisa poznałem w 1991 roku. Najpierw w gmachu oblężonego parlamentu 19 stycznia, tuż po krwawych wydarzeniach pod wieżą telewizyjną, w dniach, gdy sowiecki OMON atakował gmachy publiczne usiłując przywrócić sowiecki porządek. Potem spotykaliśmy się wielokrotnie, kiedy jako początkujący dyplomata zostałem wysłany przez Ministra Krzysztofa Skubiszewskiego do Wilna, aby odbudowywać relacje polsko-litewskie. Jako pierwszy, od wybuchu II wojny światowej, polski oficjalny przedstawiciel, organizowałem pracę polskiej ambasady. Imponowało mi, że kontynuuję pracę, którą przerwał ostatni dyplomata II RP Poseł Franciszek Charwat, który musiał opuścić Kowno w dramatycznych okolicznościach 14 października 1939r.

W styczniu 1992 roku przygotowywałem pierwszą wizytę polskiego Ministra, podczas której popisano historyczną umowę – „Deklarację o przyjaznych stosunkach i dobrosąsiedzkiej współpracy”.

Profesor Landsbergis zawsze imponował mi swoją odwagą, wiedzą historyczną oraz przejrzystą wizją strategiczną, którą i dzisiaj realizuje uczestnicząc aktywnie we wspólnym „projekcie”, jakim jest Unia Europejska. Jego obawy, a nawet „proroctwa”, w stosunku do Białorusi i Rosji były dla mnie, od samego początku naszej znajomości, niezwykle ważną wskazówką dla rozumienia procesów, które zachodzą na przestrzeni postsowieckiej. Jego odwaga, bezpośredniość i szczerość w formułowaniu opinii nie zjednywała mu przyjaciół. Zwłaszcza w Polsce, uważany jest za „twardego nacjonalistę”, który nie lubi Polaków. Dziwiłem się, dlaczego takie opinie są rozpowszechniane. Nie można mieć przecież złego nastawienia do kraju, którego język, kulturę tak dobrze się zna i rozumie. Nie da się skrywać złych emocji wobec kraju, który był drugą ojczyzną jego duchowego patrona Mikołaja Čurlonisa. Mam nadzieje, że ta rozmowa przyczyni się do zmiany tego krzywdzącego stereotypu.

Prezentowaną rozmowę przeprowadziłem z prof. Landsbergisem wiosną i latem 2009 roku. Ponieważ nie dotyczy spraw bieżących, a pewnych niezamkniętych rachunków z przeszłości wydaje mi się nadal aktualna i ważna. Pragnę wyrazić Panu Profesorowi wdzięczność, że znalazł czas, aby tak szczegółowo i otwarcie opowiadać zwłaszcza o sobie i swoich najbliższych. Myślę, że wielu Polaków nie zdaje sobie sprawy, co kryje się w litewskich sercach, a co warte jest poznania. Choćby po to, aby nigdy w przyszłości nie dotknęły nas okrutne losy a zwłaszcza intrygi obmyślane przez innych, przeciw nam samym.

Dziękuję Michałowi Jagiełło, za wprowadzenie i parę refleksji, które oddają jego głęboką wiedzę na tematy narodowościowe oraz wyczucie dla złożoności problemów, których dotykamy. Jestem zwłaszcza wdzięcz-ny za jego empatię i zrozumienie dla spraw pogranicza, w które sam mnie wprowadzał na początku lat 90., jako wiceminister kultury.

Dziękuję Panu Ambasadorowi Edigijusowi Meilunasowi, Pani Ambasador Lorecie Zakarevičienė, pracownikom litewskiej Ambasady w Warszawie oraz Konsulowi Honorowemu Litwy Panu Jerzemu Bańkowskiemu, którzy przyczynili się do wydania tej pracy.

Dla czytelników polskich, zwłaszcza dla młodszego pokolenia wprowadziłem szereg przypisów i objaśnień zdając sobie sprawę, że poruszana problematyka, może być trudna, niejasna, a nawet nieznana. Tam gdzie w przypisach nie ma źródeł oznacza, iż korzystałem z własnej wiedzy i pamięci, w wypadku danych biograficznych niezwykle cenne i pomocne były prace prof. Mieczysława Jackiewicza („Polacy na Litwie 1918–2000. Słownik biograficzny”, Warszawa 2003 oraz „Wileńska encyklopedia 1939–2005”, Warszawa 2007). Do surowego tekstu żywej i bezpośredniej rozmowy wprowadziłem wiele poprawek stylistycznych, aby przekaz stał się czytelniejszy.

Będę szczęśliwy, jeśli choć w małym stopniu uda mi się przybliżyć sposób myślenia jednego z najwybitniejszych litewskich polityków, współtwórcy niepodległości jego Ojczyzny i człowieka ciągle aktywnie kształtującego nowoczesną i wolną Europę

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

Information

This entry was posted on 6 maja 2013 by in Narodowość and tagged .

Zasady kopiowania z witryny FWiP

Wszelkie materiały publikowane w Centrum Informacji FWiP publikowane są na zasadach licencji Creative Commons 3.0 BY-NC (Uznanie Autorstwa - Użycie Niekomercyjne) chyba, że jest zaznaczone inaczej.

Odpowiedzialność za treść artykułów

Artykuły są wyrazem poglądów ich Autorów. Za treść przedruków, ogłoszeń itp., jeśli nie jest zaznaczone inaczej, odpowiada redaktor odpowiedzialny. Dokumenty i stanowisko Fundacji Wolność i Pokój muszą być sygnowane przez władze Fundacji zgodnie z jej Statutem

Kontakt z redakcją witryny FWiP

%d blogerów lubi to: